Τα Χριστούγεννα στον κινηματογράφο έχουν κάτι το παρηγορητικό. Είναι οι ίδιες ιστορίες που βλέπουμε ξανά και ξανά, τα ίδια πρόσωπα, τα ίδια σπίτια, οι ίδιες διαδρομές. Κάπου εκεί, σχεδόν αθόρυβα, εμφανίζονται και τα αυτοκίνητα. Όχι απαραίτητα εντυπωσιακά, όχι σπάνια ή πολυτελή, αλλά απολύτως δεμένα με τους ήρωες και τις ζωές τους. Αυτά τα αυτοκίνητα δεν είναι απλά σκηνικά. Είναι προεκτάσεις χαρακτήρων, σύμμαχοι στην καθημερινότητα, μάρτυρες χαράς, απογοήτευσης και τελικά λύτρωσης.

Σε μια εποχή όπου οι προβλέψιμες χριστουγεννιάτικες ταινίες γεμίζουν το πρόγραμμα, υπάρχουν ακόμα εκείνες οι κλασικές που αντέχουν στον χρόνο. Ταινίες που δεν βασίστηκαν στο εύκολο συναίσθημα, αλλά σε ιστορίες απλές και ανθρώπινες. Και μέσα σε αυτές, τα «ταπεινά» αυτοκίνητα έπαιξαν ρόλο-κλειδί στη διαμόρφωση της πλοκής.

Στο “A Christmas Story”, τοποθετημένο στην Αμερική του 1940, ο μικρός Ράλφι αφηγείται τις παιδικές του αναμνήσεις με φόντο ένα μαύρο Oldsmobile Six του 1937
Στο “A Christmas Story”, τοποθετημένο στην Αμερική του 1940, ο μικρός Ράλφι αφηγείται τις παιδικές του αναμνήσεις με φόντο ένα μαύρο Oldsmobile Six του 1937

Στο A Christmas Story, τοποθετημένο στην Αμερική του 1940, ο μικρός Ράλφι αφηγείται τις παιδικές του αναμνήσεις με φόντο ένα μαύρο Oldsmobile Six του 1937. Δεν είναι απλώς το οικογενειακό αυτοκίνητο. Είναι σύμβολο ταυτότητας. Ο πατέρας του Ράλφι δεν είναι απλώς οδηγός, είναι «άνθρωπος της Oldsmobile», όπως άλλοι είναι καθολικοί ή βαπτιστές. Το αυτοκίνητο κουβαλά το χριστουγεννιάτικο δέντρο δεμένο στην οροφή, αντέχει την αμέλεια και τη φθορά, και γίνεται μέρος της οικογενειακής μνήμης, με όλα τα ελαττώματά του.

Στο “Home Alone”, η κωμωδία που καθόρισε τα Χριστούγεννα των 90s, το Dodge Ram Van του 1986 είναι σχεδόν συνώνυμο των Wet Bandits
Στο “Home Alone”, η κωμωδία που καθόρισε τα Χριστούγεννα των 90s, το Dodge Ram Van του 1986 είναι σχεδόν συνώνυμο των Wet Bandits

Στο Home Alone, η κωμωδία που καθόρισε τα Χριστούγεννα των 90s, το Dodge Ram Van του 1986 είναι σχεδόν συνώνυμο των Wet Bandits. Το γαλάζιο βαν με το λογότυπο υδραυλικών υπηρεσιών τους επιτρέπει να κινούνται απαρατήρητοι σε εύπορες γειτονιές. Είναι το τέλειο καμουφλάζ για τους πιο αδέξιους ληστές του κινηματογράφου.

Κι όμως, όσο χρήσιμο κι αν είναι, δεν μπορεί να τους σώσει από τις παγίδες ενός παιδιού που υπερασπίζεται το σπίτι του. Το βαν γίνεται έτσι σύμβολο μιας ψεύτικης ασφάλειας που καταρρέει.

Στο “The Preacher’s Wife”, ο πάστορας οδηγεί ένα Chevrolet Cavalier Wagon του 1984.
Στο “The Preacher’s Wife”, ο πάστορας οδηγεί ένα Chevrolet Cavalier Wagon του 1984.

Στο The Preacher’s Wife, ένα φιλμ γεμάτο ζεστασιά και πίστη, ο πάστορας οδηγεί ένα Chevrolet Cavalier Wagon του 1984. Ένα αυτοκίνητο εντελώς συνηθισμένο, σχεδόν αόρατο, όπως και η καθημερινή του μάχη να στηρίξει την κοινότητά του.

Με αυτό μεταφέρει δώρα, πηγαίνει στο δικαστήριο για να υπερασπιστεί έναν αθώο, κουβαλά το χριστουγεννιάτικο δέντρο στην οροφή και περνά ατελείωτες στιγμές πίσω από το τιμόνι προσευχόμενος για δύναμη. Το Cavalier δεν κλέβει την παράσταση, αλλά χωρίς αυτό, η ιστορία δεν θα στεκόταν το ίδιο.

Στο “Christmas Vacation” το Ford Taurus Wagon του 1989, ειδικά τροποποιημένο για την ταινία, συμμετέχει σε μία από τις πιο αξέχαστες εισαγωγές στην ιστορία των χριστουγεννιάτικων ταινιών.
Στο “Christmas Vacation” το Ford Taurus Wagon του 1989, ειδικά τροποποιημένο για την ταινία, συμμετέχει σε μία από τις πιο αξέχαστες εισαγωγές στην ιστορία των χριστουγεννιάτικων ταινιών.

Το Christmas Vacation ανεβάζει τους τόνους. Το Ford Taurus Wagon του 1989, ειδικά τροποποιημένο για την ταινία, συμμετέχει σε μία από τις πιο αξέχαστες εισαγωγές στην ιστορία των χριστουγεννιάτικων ταινιών.

Ο Κλαρκ Γκρίσγουολντ, πεισματάρης και αθεράπευτα αισιόδοξος, μπλέκει σε έναν παραλογισμό δρόμου που καταλήγει με το αυτοκίνητο να περνά κάτω από φορτηγό γεμάτο κορμούς δέντρων. Είναι μια σκηνή που ισορροπεί ανάμεσα στο γέλιο και τον τρόμο, όπως ακριβώς και η ζωή του ήρωα. Το αυτοκίνητο αντέχει, όπως αντέχει και ο ίδιος.

Το Dodge Phaeton του 1919 πρωταγωνιστεί στο “It’s a Wonderful Life”.
Το Dodge Phaeton του 1919 πρωταγωνιστεί στο “It’s a Wonderful Life”.

Και στην κορυφή, το It’s a Wonderful Life. Το Dodge Phaeton του 1919 δεν είναι απλώς παλιό. Είναι καταπονημένο, ξεπερασμένο, αλλά πιστό. Ο Τζορτζ Μπέιλι το οδηγεί σε όλη του τη ζωή, από τη νεότητα μέχρι τη μέση ηλικία. Με αυτό μεταφέρει οικογένειες, όνειρα και απογοητεύσεις.

Όταν όλα καταρρέουν, το ίδιο αυτοκίνητο τον οδηγεί στη σκοτεινότερη στιγμή του. Και όταν ξαναβρίσκει το νόημα της ζωής, το πρώτο πράγμα που κάνει είναι να το αναζητήσει. Γιατί εκεί, μέσα σε αυτό το παλιό Dodge, βρίσκεται η ίδια του η ύπαρξη.

Η Alfa Romeo Alfetta συμπρωταγωνιστεί στους «Κουραμπιέδες από χιόνι»
Η Alfa Romeo Alfetta συμπρωταγωνιστεί στους «Κουραμπιέδες από χιόνι»

Από την Αμερική στην Ελλάδα 

Κάπως έτσι, περνώντας από την Αμερική στην Ελλάδα, φτάνουμε στους Κουραμπιέδες από χιόνι. Σε ένα ορεινό χωριό, ανάμεσα σε μυστικά, παιδιά και παραμύθια, το αυτοκίνητο του Παναγιώτη δεν θα μπορούσε να είναι τυχαίο. Η Alfa Romeo Alfetta, πιθανότατα του 1972, κουβαλά μια διαφορετική κινηματογραφική βαρύτητα. Είναι ένα αυτοκίνητο με χαρακτήρα, όπως και ο ήρωάς του.

Μοντέρνα για την εποχή της, με τεχνολογικές λύσεις που άλλαξαν τα δεδομένα, η Alfetta σχεδιάστηκε για ισορροπία, άνεση και σπορ αίσθηση. Η sportive ανάρτηση της, η τέλεια κατανομή βάρους και οι καθαρές γραμμές της δεκαετίας του ’70 την έκαναν ξεχωριστή χωρίς φανφάρες.

Στην ταινία, η Alfetta είναι... σύμμαχος σε μια ιστορία που κινείται ανάμεσα στην πραγματικότητα και το παραμύθι.
Στην ταινία, η Alfetta είναι... σύμμαχος σε μια ιστορία που κινείται ανάμεσα στην πραγματικότητα και το παραμύθι.

Στην ταινία, η Alfetta δεν είναι επίδειξη. Είναι εργαλείο καθημερινότητας, μέρος της ζωής σε έναν μικρό τόπο, σύμμαχος σε μια ιστορία που κινείται ανάμεσα στην πραγματικότητα και το παραμύθι. Όπως ακριβώς και τα αυτοκίνητα των κλασικών χριστουγεννιάτικων ταινιών, έτσι κι εδώ, το αυτοκίνητο δεν πρωταγωνιστεί φωναχτά. Απλώς είναι εκεί, σταθερό, αληθινό, ανθρώπινο.